ADHD bij vrouwen en de rol van neurotransmitters

We hebben het vaak over focus, chaos of uitstelgedrag als het over ADHD gaat. Maar wat gebeurt er eigenlijk ín je brein? Waarom voelt het soms alsof je hoofd te snel gaat – of juist helemaal vastloopt?

Een deel van het antwoord zit in iets kleins, maar krachtigs: neurotransmitters.

Wat zijn neurotransmitters?

Neurotransmitters zijn chemische boodschappers in je brein. Ze regelen onder andere hoe je denkt, voelt, beweegt en reageert. Bij mensen met ADHD verloopt die communicatie vaak anders. Bepaalde neurotransmitters zijn uit balans – of worden minder efficiënt aangestuurd. Wetenschappers weten inmiddels veel over neurotransmitters, maar het is goed om te beseffen dat ze lang nog niet alles begrijpen. De samenwerking tussen al die neurotransmitters in ons brein is ongelooflijk complex – en nog volop in onderzoek. Wat we wél weten, is dat zelfs kleine verstoringen in dat evenwicht grote impact kunnen hebben op hoe jij je voelt, denkt en functioneert.

'Het heeft bij mij lang geduurd voor ik ontdekte waarom ik het ene moment tot veel meer in staat was dan op het andere...'

Bij ADHD richten we ons vooral op drie belangrijke neurotransmitters: dopamine, noradrenaline en serotonine.

Deze drie spelen een grote rol in focus, motivatie, stemming en impulsbeheersing – precies de gebieden waar mensen met ADHD vaak uitdagingen in ervaren.

1. Dopamine – jouw motivatie- en beloningsstofje

Dopamine helpt je om:

• je gemotiveerd te voelen

• doelen te stellen en taken af te maken

• te genieten van dingen (plezier en beloning)

• scherp te blijven bij taken die focus vragen

Bij ADHD is er vaak een tekort aan dopamine of wordt het niet goed verwerkt. Dat verklaart:

• moeite met starten aan taken (ook al weet je dat het belangrijk is)

• snel afgeleid zijn

• uitstelgedrag

• snel op zoek zijn naar prikkels of ‘snelle beloningen’ (zoals scrollen, snacken of shoppen)

2. Noradrenaline – jouw focus- en alertheidsregelaar

Noradrenaline ondersteunt:

• aandacht vasthouden

• overzicht bewaren

• schakelen tussen taken

• informatie verwerken

Bij ADHD zie je vaak dat de noradrenalinewerking verstoord is. Gevolgen zijn:

• snel afgeleid door geluiden of beweging

• niet kunnen stoppen met piekeren

• chaos in je hoofd bij meerdere prikkels tegelijk

• moeite met schakelen of afronden

3. Serotonine – jouw stemming- en stabiliteitsstofje

Serotonine is belangrijk voor:

• stemming en emotionele balans

• zelfvertrouwen

• slaapkwaliteit

• impulscontrole

Bij vrouwen met ADHD kan lage serotonine zorgen voor:

• stemmingswisselingen

• angstklachten of onzekerheid

• slecht slapen

• overgevoeligheid voor afwijzing of stress

En hoe zit het dan met hormonen?

Oestrogeen beïnvloedt o.a. de beschikbaarheid van dopamine en serotonine. Daarom merken veel vrouwen met ADHD:

• meer klachten rond hun menstruatie (bijv. meer chaos, prikkelbaarheid, slapeloosheid)

• dat hun ADHD-symptomen toenemen in de tweede helft van hun cyclus

• of rond de overgang (door schommelende hormonen)

Je bent dus niet 'overgevoelig'. Je brein heeft een andere afstelling – en dat vraagt om inzicht, aanpassing en mildheid.